เรื่อง: โอ๋ อิ่มเอม ตีพิมพ์ในนิตยสาร M SOCIETY ฉบับเดือน กรกฎาคม-กรกฎาคม 2554
นอกจากงานศิลปะจะเป็นสิ่งที่แสดงถึงความรื่นรมย์ของการมีชีวิตแล้ว อีกด้านหนึ่งก็เหมือนเป็นภาพสะท้อนทางความคิดที่มีต่อสังคมและสิ่งแวดล้อมด้วย โดยมีไม่น้อยที่ศิลปินผู้สร้างผลงานไม่ได้มุ่งเน้นไปที่ความสวยงามใดๆ แต่กลับนำเสนอในแง่มุมอีกด้านที่หลายคนอาจหลงลืม เพื่อกระตุ้นให้ตระหนักถึงวิกฤตการณ์ที่กำลังปรากฏอยู่ เช่น งานภาพถ่ายด้านสิ่งแวดล้อมของ ศิลปินคริส จอร์แดน ( Chris Jordan) ผู้ซึ่งยืนหยัดตัวเองด้วยการนำเสนองานศิลปะแนวทางนี้มาอย่างยาวนาน โดยเฉพาะผลงานชุด Running the Numbers: An American Self-Portrait และ Portraits of global mass culture รวมถึงผลงานชุด Midway: Message from the Gyre ซึ่งผลงานทั้งหมดล้วนเป็นที่กล่าวขวัญของบรรดานักเคลื่อนไหวด้านสิ่งแวดล้อมในรอบหลายปีที่ผ่านมา เนื่องจากเป็นการนำเสนอภาพถ่ายที่สะท้อนให้เห็นถึงวัฒนธรรมการบริโภคของคนเรา อันแฝงไว้ด้วยข้อมูลและสถิติการบริโภคที่น่าตกใจไม่น้อย
Cans Seurat, 2007 60×92″
Depicts 106,000 aluminum cans, the number used in the US every thirty seconds.
Barbie Dolls, 2008 60×80″
Depicts 32,000 Barbies, equal to the number of elective breast augmentation surgeries performed monthly in the US in 2006.
โดยคริสมองว่า ปัญหาสิ่งแวดล้อมทุกวันนี้เกิดจากการที่พวกเราต่างร่วมกันสร้างขึ้นมา แบบคนละไม้คนละมือโดยไม่รู้ตัว ผลกระทบเล็กๆ ที่เราก่อทิ้งไว้นั้น ไม่มีใครคิดว่ามันเป็นเรื่องใหญ่โต แต่เมื่อมันถูกนำไปรวมกับผลกระทบเล็กๆ จากมือหลายๆ คน สุดท้ายมันจะยิ่งใหญ่ขนาดไหน
Venus, 2011 60×103″ in one panel, and 8×13 feet in three panels
Depicts 240,000 plastic bags, equal to the estimated number of plastic bags consumed around the world every ten seconds.
ข้อมูลบางอย่างเช่น คนอเมริกันใช้ถุงพลาสติก 60,000 ใบทุก 5 วินาที ถึงจะฟังดูน่าตกใจ แต่มันก็เป็นเพียงตัวเลขบนกระดาษที่ยากจะจินตนาการตามว่ามันมากมายอย่างไร คริสก็เลยเปลี่ยนตัวเลขเหล่านั้นให้เป็นภาพถ่ายขนาดใหญ่ยักษ์ ให้เห็นกันไปเลยว่าถุงพลาสติก 60,000 ใบนั้น มันเยอะแค่ไหน! ดูแล้วไม่ฉุกคิดก็ให้มันรู้ไป! โดยความน่าสนใจของการชมผลงานชุดนี้ คือการมองจากภาพรวมมุมกว้างแล้วค่อยๆ บีบแคบไปที่รายละเอียดที่เล็กที่สุด เราก็จะเห็นได้ว่า มีอะไรซ่อนอยู่ในภาพเหล่านี้ ซึ่งเป็นข้อมูลสถิติที่ชวนให้ตะลึงต่อการบริโภคทรัพยากรร่วมกัน และบางครั้งก็ไม่อาจปฏิเสธได้ว่า เราก็คือหนึ่งในตัวการของผลกระทบที่เกิดขึ้นเช่นกัน
อีกด้านหนึ่งของผลงานภาพถ่ายชุด Midway: Message from the Gyre ถือเป็นผลงานภาพถ่ายแนวดิบๆ ที่หลายคนอาจไม่เคยคาดคิดมาก่อนว่า สิ่งที่อยู่ตรงหน้า นั่นคือ ซากนกกับบรรดาชิ้นส่วนขยะที่ไม่สามารถย่อยสลายได้ อย่างเช่น ฝาขวดน้ำพลาสติกหรือกระทั่งไฟแช็ค จะเป็นสาเหตุในการคร่าชีวิตสัตว์เหล่านี้ ซึ่งแม้จะเป็นภาพถ่ายที่ดูโหดร้ายไปสักนิด แต่นี่ก็คือความจริงที่ควรรับรู้ว่า ความมักง่ายของคนเราสร้างผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อมได้เพียงใด
และนี่กระมัง… ทีอาจทำให้เราหวนนึกถึงคำว่า “เด็ดดอกไม้ สะเทือนถึงดวงดาว” ว่ามันเป็นสิ่งที่เรากำลังเผชิญอยู่จริง!
รับชมผลงานเพิ่มเติมของคริส จอร์แดนได้ที่ www.chrisjordan.com
